W sobotę 6 września w Gdańsku, carillonowej stolicy Polski, będą miały miejsce światowe prawykonania dwóch utworów na carillon polskich kompozytorów współczesnych. Repertuar carillonowy poszerzy się o dzieła Grażyny Pstrokońskiej-Nawratil i Pawła Szymańskiego. Prawykona je Monika Kaźmierczak, piastująca funkcję miejskiej carillonistki Gdańska.
Strona wydarzenia na Facebooku
Utwór „Viderunt” Paweł Szymański skomponował na carillon Ratusza Głównego Miasta i z jego wieży zabrzmi o godz. 12:00. Premierowa kompozycja Grażyny Pstrokońskiej-Nawratil „Fraktale wodnych kryształów” napisana została z myślą o instrumencie na wieży kościoła św. Katarzyny, a jej prawykonanie rozpocznie się o godz. 15:00.
Oba utwory zostały zamówione przez Miasto Gdańsk i Muzeum Gdańska.
Koncerty poprzedzi rozmowa z kompozytorami i carillonistką oraz zaproszonymi gośćmi.
Partnerem wydarzenia jest spółka wodociągowa GIWK.
Wydawcą materiałów nutowych jest Polskie Wydawnictwo Muzyczne.
Carillonowa muzyka w Gdańsku wpisana jest na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego.
Paweł Szymański
Jeden z najwybitniejszych polskich kompozytorów muzyki współczesnej. Przedstawiciel postmodernizmu w muzyce. Studiował kompozycję u Włodzimierza Kotońskiego i Tadeusza Bairda w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie, a dzięki stypendium również u Romana Haubenstocka-Ramatiego we Wiedniu. Uczestniczył w Międzynarodowej Letniej Akademii Muzyki Dawnej w Innsbrucku oraz w Międzynarodowych Letnich Kursach Nowej Muzyki w Darmstadcie. W latach 80. pracował w studiach muzyki elektroakustycznej w Warszawie, Krakowie, Berlinie i Wiedniu. Muzykę Szymańskiego określa się mianem surkonwencjalizmu. Kompozytor kreuje konteksty poprzez granie konwencjami i odniesieniami do różnych stylów, form czy epok, korzysta natomiast ze współczesnych technik kompozytorskich, a zakomponowany materiał muzyczny ulega ciągłym przekształceniom. Jego utwory wykonywane są na całym świecie, a wśród zamawiających znajdują się m.in. London Sinfonietta, Aldeburgh Festival, Radio France, BBC. Laureat wielu nagród i wyróżnień, m.in. I nagrody w Konkursie Kompozytorskim im. Benjamina Brittena w Aldeburgh, nagrody Związku Kompozytorów Polskich, Srebrnego Medalu „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Członek Honorowy Związku Kompozytorów Polskich.
Grażyna Pstrokońska-Nawratil
Kompozytorka i pedagog. Studiowała w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej we Wrocławiu pod kierunkiem Stefana B. Poradowskiego i Tadeusza Natansona. Jako stypendystka rządu francuskiego uczestniczyła w wykładach Oliviera Messiaena w Conservatoire de Paris i Pierre’a Bouleza w IRCAM, a także w autorskim seminarium Iannisa Xenakisa w Aix-en-Provence. Odbyła staż w Studiu Muzyki Elektronicznej w Marsylii. Od 1971 roku związana z Akademią Muzyczną we Wrocławiu, gdzie od 1977 roku prowadzi klasę kompozycji (tytuł profesora w 1993 roku), w latach 1991–2017 kierowała pracą Katedry Kompozycji i Teorii Muzyki, a w latach 2022–2024 pełniła funkcję Dyrektora Instytutu Kompozycji. Wykładała również w Akademii Muzycznej w Poznaniu oraz na kursach muzyki współczesnej. Dorobek kompozytorki obejmuje kilkadziesiąt pozycji, w większości ujętych w cykle, inspirowanych często naturą, człowiekiem i środowiskiem. Swoim językiem muzycznym, charakteryzującym się stosowaniem własnej techniki operowania skalami i przesuwania struktur oraz skupieniem na barwach brzmieniowych, oddaje emocje i wrażenia związane z otaczającym światem. Laureatka wielu konkursów kompozytorskich, nagród i odznaczeń, m.in. Ogólnopolskiego Konkursu im. G. Fitelberga, Międzynarodowej Trybuny Kompozytorów UNESCO w Paryżu, nagrody Związku Kompozytorów Polskich, medalu „Zasłużony dla Wrocławia”, Srebrnego Medalu „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
Monika Kaźmierczak
Absolwentka gdańskiej Akademii Muzycznej oraz Niderlandzkiej Szkoły Carillonowej w Amersfoort. Stypendystka miasta Gdańska i rządu niderlandzkiego. Naukę gry na carillonie rozpoczęła w 2000 roku podczas kursów u Gerta Oldenbeuvinga organizowanych przez Muzeum Historyczne Miasta Gdańska. Uczestniczyła w kursach mistrzowskich w Belgii prowadzonych przez Geerta D’hollandera. Od 2001 roku gra na gdańskich carillonach, a od 2018 roku nominalnie piastuje funkcję carillonistki miejskiej. Jest laureatką międzynarodowych konkursów gry na carillonie. Aktywnie koncertuje w Polsce i na świecie. Prezeska Polskiego Stowarzyszenia Carillonowego w latach 2011–2015 oraz kierowniczka Chóru Mieszczan Gdańskich w latach 2006–2017. Obecnie jest adiunktem Akademii Muzycznej w Gdańsku. Organizatorka m.in. kilku edycji Muzycznego Święta Miasta, Letnich Koncertów Carillonowych i Gdańskiego Festiwalu Carillonowego. W 2021 roku zarejestrowała nominowany do statuetki Fryderyka album Contemporary Carillon (Anaklasis). Uhonorowana Nagrodą Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury „Splendor Gedanensis” za rok 2020, odznaką „Zasłużony dla Kultury Polskiej” oraz Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
